Kinh tế Việt Nam bước sang năm 2026 được đặt trong bối cảnh vừa nhiều kỳ vọng, vừa chứa đựng những phép thử quan trọng về chất lượng nền tảng tăng trưởng và năng lực thực thi chính sách. Sau năm 2025 duy trì được ổn định vĩ mô và khả năng chống chịu trước các biến động bên ngoài, nền kinh tế cho thấy sự phục hồi tương đối đồng đều ở các trụ cột như sản xuất, xuất khẩu, dịch vụ và tiêu dùng trong nước. Tuy nhiên, đà phục hồi này chưa phải là điểm kết thúc mà là tiền đề cho một giai đoạn tăng trưởng cao hơn, đòi hỏi những điều kiện khắt khe hơn về cải cách và thực thi.
Theo định hướng của Quốc hội, năm 2026 đặt mục tiêu tăng trưởng ở mức rất cao, trên 10%. Đây không chỉ là một con số tham vọng, mà còn phản ánh quyết tâm đẩy nhanh quá trình bứt phá của nền kinh tế trong giai đoạn mới. Dù vậy, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc đặt mục tiêu bao nhiêu phần trăm, mà ở chỗ tăng trưởng đó được xây dựng trên nền tảng nào và có đủ bền vững hay không. Nếu tiếp tục dựa nhiều vào mở rộng đầu tư, khai thác dư địa ngắn hạn hoặc các biện pháp hành chính, tăng trưởng cao có thể đạt được trong ngắn hạn nhưng sẽ đối mặt với rủi ro suy giảm về chất lượng trong trung và dài hạn.
Trong bối cảnh đó, cải cách thể chế được coi là yếu tố then chốt quyết định thành công của mục tiêu tăng trưởng 2026. Việc cắt giảm các rào cản pháp lý, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp không chỉ giúp cải thiện môi trường đầu tư mà còn trực tiếp nâng cao năng suất của nền kinh tế. Điểm khác biệt của giai đoạn tới là yêu cầu cải cách không còn dừng ở mức điều chỉnh cục bộ, mà phải mang tính hệ thống, đồng bộ và thực chất hơn, từ khâu xây dựng chính sách đến tổ chức thực hiện tại các bộ, ngành và địa phương.
Đầu tư công tiếp tục được xác định là một động lực quan trọng cho tăng trưởng năm 2026, nhưng đồng thời cũng là phép thử lớn nhất đối với năng lực thực thi chính sách. Việc đẩy nhanh giải ngân, triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn có thể tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh tới toàn bộ nền kinh tế, song chỉ thực sự hiệu quả khi đi kèm với quy hoạch hợp lý, lựa chọn dự án đúng trọng tâm và kiểm soát tốt chất lượng sử dụng vốn. Thực tế cho thấy, nếu hệ thống pháp luật được ban hành nhanh nhưng các văn bản hướng dẫn chậm trễ hoặc thiếu nhất quán, quá trình triển khai sẽ bị ách tắc, làm suy giảm hiệu quả chính sách và trực tiếp cản trở tăng trưởng.
Nhìn tổng thể, năm 2026 không chỉ là năm hướng tới tăng trưởng cao, mà còn là thời điểm kiểm chứng khả năng chuyển dịch mô hình tăng trưởng của Việt Nam. Thành công sẽ không được đo lường đơn thuần bằng con số GDP, mà bằng mức độ cải thiện của thể chế, hiệu quả thực thi chính sách và năng lực cạnh tranh thực chất của nền kinh tế. Nếu các cải cách được triển khai quyết liệt, đầu tư công phát huy đúng vai trò và môi trường kinh doanh được cải thiện rõ rệt, tăng trưởng cao sẽ có nền tảng vững chắc và bền vững hơn. Ngược lại, nếu cải cách chậm, thực thi thiếu đồng bộ và vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn thể chế, mục tiêu tăng trưởng cao dù đạt được cũng sẽ tiềm ẩn rủi ro lớn cho giai đoạn tiếp theo.
